Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kielcach

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 14 marca 2025r. strona powodowa (...) Sp. z o.o. w W. domagała się zasądzenia od pozwanej (...) Sp. z o.o. w O. kwoty 27.290,69 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 października 2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona powodowa wskazała, że pomiędzy powódką, a pozwaną zawarta została umowa kompleksowego dostarczania paliwa gazowego nr GW- (...), a następnie aneks, w którym pozwany odbiorca zobowiązał się do odbioru kontraktowych ilości obowiązkowych ( (...)), zaś na wypadek braku odbioru umówionych ilości paliwa, strony zastrzegły na rzecz powoda karę umowną za każda 1 kWh paliwa gazowego, stanowiącą różnice pomiędzy (...), a ilością faktycznie odebraną w wysokości 50% stałej ceny specjalnej za paliwo gazowe, określonej w aneksie, obowiązującej w dniu wygaśnięcia aneksu, zgodnie z § 5 ust. 2 aneksu. Strona powodowa podniosła, że w związku z niewykonaniem przez pozwaną umowy, powódka naliczyła karę umowną zgodnie z aneksem, a następnie wystawiła pozwanej notę obciążeniową oraz pismem z dnia 5 listopada 2024r. wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 27.290,69 zł w terminie do dnia 30 października 2024r. Pozwana nie uregulowała należności wobec powódki. (k.3-6)

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 31 marca 2025r.
w sprawie V GNc 996/25 Sąd Rejonowy w Kielcach V Wydział Gospodarczy w całości uwzględnił roszczenie powoda. (k.43)

W sprzeciwie od nakazu zapłaty, pozwana (...) Sp. z o.o. w O. zaskarżyła wydany nakaz w całości, wnosząc jednocześnie o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jej rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwana zakwestionowała powództwo zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Na poparcie swojego stanowiska pozwana przyznała, że
z powodem łączyła go umowa kompleksowa dostarczania paliwa gazowego do instalacji znajdującej się w obiekcie w R. oraz, że umowa ta została rozwiązana, a powódka naliczyła pozwanej karę umowną z powodu braku odbioru (...) paliwa. Podkreśliła jednakże, iż brak odbierania (...) paliwa nie wynikał z przyczyn zależnych od pozwanej, a tylko taki warunek uprawniał zgodnie z § 5 ust. 2 aneksu do umowy do naliczenia kary umownej. Wskazała, że właściciel obiektu, pod którym prowadziła działalność gospodarczą wypowiedział pozwanej w dniu 30 czerwca 2021r. umowę dzierżawy nieruchomości i pozwana, bez swojej winy, nie miała już możliwości odbioru paliwa. Podniosła, że w związku z tymi okolicznościami doszło do rozwiązania umowy pomiędzy stronami, a powódka naliczyła pozwanej karę umowną za brak odbioru kontraktowej ilości obowiązkowej paliwa. Zdaniem pozwanej powódka nie miała podstaw do naliczenia kary umownej, a w związku z tym powództwo powinno podlegać oddaleniu. Z ostrożności procesowej wniosła także o obniżenie kary umownej z uwagi na jej rażące wygórowanie.

(k.51-57)

Pismem procesowym z dnia 17 czerwca 2025 r. strona powodowa podtrzymała swoje powództwo w całości, odnosząc się jednocześnie do stanowiska pozwanej, podając dalszą argumentację na poparcie swoich twierdzeń. (k.74-80)

Sąd ustalił, co następuje.

W dniu 31 grudnia 2007 r. (...) Sp. z o.o. w W. oraz (...) Sp. z o.o. w O. zawarły umowę kompleksowego dostarczania paliwa gazowego nr GW- (...), na podstawie której powód zobowiązał się do świadczenia usługi kompleksowej sprzedaży oraz dostarczenia paliwa gazowego do obiektu, znajdującego się przy ulicy (...) w R., natomiast pozwany odbiorca zobowiązał się do ponoszenia opłat związanych z jego dystrybucją i zużyciem na podstawie wystawionych przez powoda faktur VAT.

W dniu 28 marca 2021r. strony zawarły aneks do umowy kompleksowego dostarczania paliwa gazowego nr GW- (...), w którym pozwany odbiorca zobowiązał się do odbioru w okresie obowiązywania stałej ceny specjalnej, kontraktowych ilości obowiązkowych ( (...)).

Zgodnie z § 5 ust. 2 aneksu jeżeli odbiorca, z przyczyn od niego zależnych, nie odbierze, w okresie obowiązywania stałej ceny specjalnej, kio ustalonej zgodnie z ust. 1, zobowiązany będzie do zapłaty sprzedawcy kary umownej za każdą 1kWh paliwa gazowego, stanowiącą różnicę między kio a ilością faktycznie odebraną w wysokości wartości procentowej współczynnika stałej ceny specjalnej (wskazanego w załączniku nr 2 do aneksu) za paliwo gazowe określonej w aneksie, obowiązującej w dniu wygaśnięcia aneksu.

Stosownie do § 5 ust. 3 aneksu odbiorca jest zobowiązany do zapłaty kary umownej, o której mowa w ust. 2 w terminie czternastu dni od dnia wystawienia przez sprzedawcę właściwego dokumentu księgowego zawierającego wyliczenie kary umownej.

Dowód: umowa k. 10-13, aneks do umowy z załącznikami k. 14-22

(...) Sp. z o.o. prowadził działalność gospodarczą w obiekcie położonym
w R. przy ul. (...). Obiekt był wydzierżawiony Spółce przez właściciela obiektu, którym był M. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Obrót Metalami Nieżelaznymi (...).

W dniu 30 czerwca 2021r. właściciel obiektu wypowiedział pozwanej umowę dzierżawy nieruchomości z dniem 31 grudnia 2021r.

Po wypowiedzeniu umowy (...) Sp. z o.o. podjęła próby znalezienia nowego miejsca i przeniesienia dostaw gazu od powoda na nowe miejsce. (...) Spółka z o.o. nie znalazła nowego miejsca prowadzenia działalności, w którym były techniczne możliwości odbioru paliwa w kontraktowych ilościach obowiązkowych. W związku z tą sytuacją (...) Sp. z o.o. pertraktowała z M. R. oraz (...) Sp. z o.o. w zakresie możliwości przejęcia odbioru paliw przez właściciela obiektu. M. R. odmówił odbioru paliwa. W dniu 30 grudnia 2021r. (...) Spółka z o.o. przesłała powodowi pismo z wypowiedzeniem umowy nr (...).

Po 31 grudnia 2021r. (...) Spółka z o.o. nie miała możliwości odbioru paliwa
i wykorzystywania go do działalności gospodarczej.

Strony zawarły w dniu 12 kwietnia 2022r. porozumienie o rozwiązaniu umowy nr (...) z dniem 28 lutego 2022r.

(...) Sp. z o.o. naliczyła (...) Sp. z o.o. karę umowną
i w związku z tym w dniu 30 września 2024r. wystawiła jej notę obciążeniową
nr 51/24/09/191 na kwotę 27.290,69 zł z terminem płatności 30 października 2024r.

Pismem z dnia 5 listopada 2024 r. wezwała (...) Spółka z o.o. do zapłaty kwoty 27.290,69 zł. (...) Spółka z o.o. nie dokonała zapłaty, nie uznając noty obciążeniowej. (...) Sp. z o.o. bez swojej winy, po 31 grudnia 2021 r. nie miała już możliwości odbioru kontraktowych ilości obowiązkowych paliwa od (...) Sp. z o.o. W momencie otrzymania wypowiedzenia umowy dzierżawy (...) Spółka z o.o. próbowała przenieść działalność gospodarczą w inną lokalizacje, przy czym w jedynej
w ogóle nie było przyłącza gazowego, a w drugiej niemożliwe było dostarczania paliwa, ponieważ (...) Spółka z o.o. był klientem biznesowym, a w tym miejscu możliwe było tylko przeniesienie umowy na klienta masowego.

Dowód: lista odczytów k. 23-26, korespondencja k. 27-34, 60, akta sprawy Nc-e1807594/24 k. 35-41, porozumienie stron k. 58-59, wypowiedzenie umowy z załącznikiem k. 61, 62, oświadczenie o rozwiązaniu umowy k. 63, zeznania prezesa zarządu pozwanej spółki (...) k. 106-106v

Przedstawiony powyżej stan faktyczny ustalony został w głównej mierze w oparciu o dokumenty przedłożone przez strony, a także na podstawie zeznań prezesa zarządu pozwanej spółki (...), które Sąd ocenił w całości jako wiarygodne, gdyż były wyważone i jasne, jednocześnie były spójne ze złożonymi dokumentami. W ocenie sądu, autentyczność i prawdziwość dokumentów przedłożonych przez strony nie budzi wątpliwości. Dokumentacja związana z zawarciem umowy, sama umowa, aneks, czy też korespondencja stron, nie były kwestionowane przez strony.

Wskazać również należy, iż zgodnie z treścią art. 229 i 230 k.p.c., okoliczności bezsporne w ogóle nie wymagały wykazywania ich prawdziwości za pomocą dowodów, albowiem zostały przez strony wprost przyznane, bądź też nie zostały zaprzeczone, co zostało przez Sąd ocenione zgodnie z regułami wskazanymi w powołanych przepisach.

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

Powódka domagała się zasądzenia od pozwanej kwoty 27.290,69 zł stanowiącej karę umowną wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 31 października 2024 r. do dnia zapłaty, wynikającej z §5 ust. 2 umowy stron z tytułu nierealizowania umowy
w związku z brakiem odbioru kontraktowych ilości obowiązkowych paliwa od powódki.

Pozwana zakwestionowała roszczenie w całości, wskazując przy tym, iż przyczyny niewykonania umowy nie pozostają w związku z winą strony pozwanej. Nadto z ostrożności procesowej pozwana zakwestionowała wysokość przedmiotowej kary umownej.

Spór stron sprowadzał się do ustalenia zasadności obciążenia pozwanej roszczeniem z tytułu niewykonania umowy.

Sąd ustalił, iż strony łączyła umowa kompleksowa dostaw gazu, na podstawie której jedna strona (zleceniobiorca) zobowiązał się do wykonania określonej czynności dla drugiej strony (zleceniodawcy). W przypadku dostaw gazu, umowa kompleksowa zastępuje jednorazowe zlecenia na poszczególne etapy dostawy.

Zgodnie z art. 483 § 1 k.c., można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Strony zastrzegły aneksem do umowy, iż zgodnie z § 5 ust. 2 aneksu, jeżeli odbiorca, z przyczyn od niego zależnych, nie odbierze, w okresie obowiązywania stałej ceny specjalnej, (...) ustalonej zgodnie z ust. 1, zobowiązany będzie do zapłaty sprzedawcy kary umownej za każdą 1 kWh paliwa gazowego, stanowiącą różnicę między (...), a ilością faktycznie odebraną w wysokości wartości procentowej współczynnika stałej ceny specjalnej (wskazanego w załączniku nr 2 do aneksu) za paliwo gazowe określonej w aneksie, obowiązującej w dniu wygaśnięcia aneksu. Stosownie do § 5 ust. 3 aneksu odbiorca jest zobowiązany do zapłaty kary umownej, o której mowa w ust. 2 w terminie czternastu dni od dnia wystawienia przez sprzedawcę właściwego dokumentu księgowego zawierającego wyliczenie kary umownej.

Kara umowna jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym, wprowadzanym do umowy w ramach swobody kontraktowania, mającym na celu wzmocnienie skuteczności więzi powstałej między stronami w wyniku zawartej przez nie umowy i służy realnemu wykonaniu zobowiązań. Zastrzeżenie w umowie kar umownych sprawia, że w każdym wypadku nienależytego wykonania lub niewykonania zobowiązania sprawia, że bez znaczenia dla powstania obowiązku ich zapłaty są przyczyny, które spowodowały naruszenie obowiązków ciążących na dłużniku stosownie do treści zobowiązania. Wierzyciel dla realizacji przysługującego mu roszczenia o zapłatę kary umownej musi wykazać istnienie i treść zobowiązania łączącego go z dłużnikiem, a także fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (zob. wyroki SN z dnia 27 czerwca 2000 r., I CKN 791/98, LEX nr 50891; z dnia 7 lipca 2005 r., V CK 869/04, LEX nr 150649; z dnia 9 lutego 2005 r., II CK 420/04, LEX nr 301769).

Odpowiedzialności pozwanej z powodu braku odbioru (...) paliwa w wykonaniu umowy należy upatrywać w nienależytym wykonaniu umowy. Zgodnie z art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W ocenie Sądu powódka bez wątpienia wykazała istnienie i treść zobowiązania łączącego ją z pozwaną.

Odpowiedzialność kontraktowa dłużnika jest rodzajem roszczenia odszkodowawczego na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania i zależy od wystąpienia przesłanek odpowiedzialności, tj. szkody, którą poniósł wierzyciel, niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania na skutek okoliczności, za które dłużnik z mocy umowy lub ustawy ponosi odpowiedzialność, oraz związku przyczynowego między faktem nienależytego wykonania lub niewykonania zobowiązania, a szkodą. Podkreślenia wymaga, iż odpowiedzialność ta objęta jest domniemaniem winy dłużnika. Wierzyciel bowiem nie jest zobowiązany do wykazania winy dłużnika, a lecz do wskazania okoliczności świadczących o niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu zobowiązania. Zatem wierzyciel zwolniony jest z obowiązku wykazania okoliczności objętych domniemaniem prawnym. Ciężar dowodu w pozostałym zakresie, zgodnie z art. 6 k.c., spoczywa na dłużniku.

Zważyć przy tym trzeba, iż dłużnik może zwolnić się z odpowiedzialności za szkodę, jeśli przeprowadzi dowód przeciwny, tj. wykaże, że uchybienie zobowiązania nastąpiło z powodu okoliczności, za które odpowiedzialności nie ponosi (art. 471 k.c.) bądź że przy wykonywaniu zobowiązania dołożył należytej staranności (art. 472 k.c.)), a więc że nie doprowadził do szkody w sposób zawiniony. Kiedy dłużnik nie wykona zobowiązania lub wykona je nienależycie, wierzycielowi przysługują uprawnienia do przymusowego egzekwowania świadczenia. Natomiast w przypadku, gdyby się okazało, że wyegzekwowanie świadczenia nie jest możliwe lub wierzyciel nie ma już interesu w uzyskaniu świadczenia, może żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Naprawienie szkody może nastąpić bądź przez przywrócenie stanu pierwotnego, bądź, co zdarza się najczęściej w stosunkach obligacyjnych, przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej - odszkodowania - na rzecz wierzyciela (art. 363).

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, że w stosunkach zobowiązaniowych stron doszło do zawarcia aneksu do umowy stanowiącego w niniejszej sprawie podstawę roszczeń powódki.

W wyniku ustaleń przeprowadzonych w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd nie ma wątpliwości, iż do braku odbioru przez pozwaną (...) paliwa od powódki nie doszło wskutek przyczyn zawinionych przez stronę pozwaną. Pozwana wykazała, ze to z przyczyn niezależnych od niej nie była w stanie po 31 grudnia 2021 r. odbierać (...) paliwa gazowego. Z ustaleń wynika, że powódka miała wiedzę w tym zakresie gdyż była informowana przez pozwaną o utrudnieniach w realizacji umowy w związku z tym, że obiekt w którym dokonywała odbioru paliwa gazowego od powódki nie był jej własnością, a użytkowała go na zasadach dzierżawy od właściciela obiektu, który wypowiedział jej umowę dzierżawy z dniem 31 grudnia 2021 r. W związku z tym pozwana nie miała możliwości odbioru K. paliwa gazowego . Podkreślenia wymaga, że pozwana czyniła należyte starania, aby znaleźć nowy obiekt, w którym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mogłaby odbierać (...) paliwa, jednakże z przyczyn niezależnych od niej nie powiodło się jej, natomiast właściciel obiektu, który dotychczas dzierżawiła nie był zainteresowany dalszym odbiorem (...) paliwa. Natomiast powódka nie wyraziła zgody na ustępstwa w tym zakresie.

Pomiędzy stronami doszło co prawda do zawarcia umowy oraz aneksu do umowy, w którym określono (...) paliwa od powódki przez pozwaną, jednakże jak wynika z akt sprawy był to warunek umowy niemożliwy do zrealizowania wyniku szeregu utrudnień powstałych nie z winy pozwanej spółki.

Wobec powyższego nie sposób, w ocenie Sadu przyjąć, ażeby to z winy pozwanej doszło do powstania niewykonania umowy, będącego podstawą naliczenia kary umownej. Dokonując analizy czynności podejmowanych przez pozwaną, uznać należy, iż nie jest ona osobą odpowiedzialną za niewykonaniu przedmiotu umowy stron. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe w oparciu o zgromadzone dokumenty, zeznania samego pozwanego nie pozostawiają wątpliwości, iż za brak odbioru kontraktowych ilości obowiązkowych paliwa gazowego od powódki przez pozwaną odpowiedzialności nie ponosi powódka.

Podkreślenia wymaga, że aneks do umowy w § 5 ust. 2 jednoznacznie określał odpowiedzialność w tym zakresie i jednocześnie możliwość naliczenia kary umownej , jeżeli pozwany odbiorca nie odbierze (...) paliwa z przyczyn od niego zależnych. Wobec powyższego zapełnienie niezrozumiałym, w ocenie Sądu, jawi się postawa powodowej spółki. W ocenie Sądu pozwana wykazała się rzetelnością i starannym działaniem w celu realizacji umowy, jasno wskazując, że nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które pozwana nie ponosi odpowiedzialności.

Reasumując powyższe, Sąd uznał, że powodowa spółka nie była uprawniona do obciążania pozwanej karą umowną, w konsekwencji czego przedmiotowe powództwo podlegało oddaleniu przez Sąd jak niezasadne.

O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.). Sędzia Monika Wieczorek

ZARZĄDZENIE

Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. powódki

Sędzia Monika Wieczorek