Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kielcach

UZASADNIENIE

Powód M. G. w pozwie z dnia 1.12.2023r. skierowanym przeciwko Sądowi Okręgowemu w Radomiu wnosił o:

I. zasądzenie od pozwanego Sądu Okręgowego w Radomiu na jego rzecz kwoty:

1/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.02.2021r. do dnia zapłaty;

2/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.03.2021r. do dnia zapłaty;

3/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.04.2021r. do dnia zapłaty;

4/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.05.2021r. do dnia zapłaty;

5/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.06.2021r. do dnia zapłaty;

6/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.07.2021r. do dnia zapłaty;

7/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.08.2021r. do dnia zapłaty;

8/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.09.2021r. do dnia zapłaty;

9/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.10.2021r. do dnia zapłaty;

10/ 712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.11.2021r. do dnia zapłaty;

11/712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.01.2022r. do dnia zapłaty;

12/712,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 28.12.2021r. do dnia zapłaty;

13/ 1.749,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 01.02.2022 roku do dnia zapłaty;

14/ 1.749,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 01.03.2022 roku do dnia zapłaty;

15/1.749,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 01.04.2022 r. do dnia zapłaty;

16/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.05.2022 r. do dnia zapłaty;

17/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.06.2022 r. do dnia zapłaty;

18/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.07.2022 r. do dnia zapłaty;

19/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.08.2022 r. do dnia zapłaty;

20/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.09.2022 r. do dnia zapłaty;

21/1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.10.2022 r. do dnia zapłaty;

22/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.11.2022 r. do dnia zapłaty;

23/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.12.2022 r. do dnia zapłaty;

24/ 1.749,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.01.2023 r. do dnia zapłaty;

25/ 2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.02.2023r. do dnia zapłaty;

26/2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 01.03.2023r. do dnia zapłaty;

27/ 2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.04.2023r. do dnia zapłaty;

28/2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.05.2023r. do dnia zapłaty;

29/ 2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.06.2023r. do dnia zapłaty;

30/ 2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.07.2023r. do dnia zapłaty;

31/2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.08.2023r. do dnia zapłaty;

32/2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.09.2023r. do dnia zapłaty;

33/2708,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 01.10.2023r. do dnia zapłaty;

34/ 2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.11.2023r.

35/2743,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.12.2023r. do dnia zapłaty;

36/726 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.03.2022r. do dnia zapłaty;

37/1785 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.03.2023r. do dnia zapłaty, tytułem niewypłaconej części miesięcznego wynagrodzenia za pracę

5/ kwoty 1.003,08 zł tytułem wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego, tzw. 13 - trzynastki za 2022r. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 1 kwietnia 2023r. do dnia zapłaty,

II. zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty,

III. wydanie wyroku zaocznego w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 339 k.p.c.,

IV. nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu tego pozwu powód wywodził, że w latach 2021, 2022 i 2023 przyjęte zostały nieprawidłowe zasady prawne kształtowania wynagrodzenia zasadniczego sędziego w oparciu o przepisy ustaw okołobudżetowych na kolejne lata, sprzeczne z art. 91 § 1c ustawy z dnia 27.07.2001r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020r. poz.2072 z późn. zm.). Podnosił, że na skutek tego nieprawidłowego ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego wypłacane mu było zaniżone wynagrodzenie za poszczególne miesiące w tych latach. Wskazał, że jego wynagrodzenie wypłacane od stycznia do grudnia 2021r. było o 712,38 zł miesięcznie niższe, następnie wynagrodzenie wypłacane od stycznia do grudnia 2022r. było o 1726,96 zł miesięcznie niższe, zaś wynagrodzenie wypłacane od stycznia 2023r. było niższe o 2708,25 zł miesięcznie.

Powód zarzucał, że to wypłacane w tych latach wynagrodzenie nie stanowiło wynagrodzenia godziwego, ani też nie było wynagrodzeniem odpowiadającym godności urzędu sędziego, ani zakresowi powierzonych mu obowiązków. Powoływał się w tym zakresie na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Twierdził, iż doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad: zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasady ochrony praw słusznie nabytych, a także zasady równego traktowania.

Powód powoływał się na prawo do godziwego wynagrodzenia i twierdził, że wynagrodzenie otrzymywane od stycznia 2021r. nie może być uznane za „godne”, bowiem nie jest adekwatne do posiadanych przez niego kwalifikacji, zakresu obowiązków i odpowiedzialności, który wiąże się z jego pracą (orzekanie o sprawach mających kluczowy wpływ na życie obywatela, funkcjonowanie społeczeństwa), ilości pracy (nienormowany czas pracy, który jest określony wymiarem przydzielonych sędziemu zadań)(k.6 – 14).

Pozwany Sąd Okręgowy w Radomiu w odpowiedzi na ten pozew z dnia 12.02.2024r. nie uznał powództw i wnosił o jego oddalenie w całości jako niezasadnego, a ponadto o zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego.

Pozwany przyznając, iż powód jest sędzią Sądu Okręgowego w Radomiu i że jego wynagrodzenie nie zostało zwaloryzowane w 2021r. i w 2022r., zaprzeczał istnieniu podstawy prawnej uzasadniającej waloryzację wynagrodzenia w 2021r. i w 2022r. Zaprzeczał także stanowisku powoda, aby sytuacja finansowa państwa polskiego nie uzasadniała wprowadzenia mechanizmu zamrożenia płac sędziów w 2021r. i w 2022r., twierdząc jednocześnie, że powód nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania tego rodzaju analizy. Ponadto podnosił, że wynagrodzenie należne powodowi za 2023r. zostało zwaloryzowane, a wypłata w tym zakresie została zrealizowana w dniu 11.12.2023r.

Pozwany podkreślił, że brak waloryzacji wynagrodzenia powoda w sposób omówiony w pozwie nie był efektem decyzji pracodawcy, ale wynikiem decyzji prawodawcy, a pozwany jako jednostka sektora finansów publicznych jest zobligowany do stosowania obowiązujących przepisów prawa w zakresie ustalania wynagrodzeń i takie działania są zgodne z zasadą legalizmu. Podkreślił także, iż jako jednostka zatrudniająca powoda nie miała wpływu na wysokość jego wynagrodzenia i nie mogła samodzielnie go ukształtować z pominięciem przepisów rangi ustawowej, co ma wpływ na wymagalność roszczenia powoda i w związku z tym pozwany stał na stanowisku, że wyrównanie wynagrodzenia jest wymagalne od daty uprawomocnienia się wyroku. Powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.12.2012r. w sprawie K 1/12 dopuszczający zamrożenie podwyżek sędziów pod pewnymi warunkami.

Wreszcie pozwany zakwestionował kwoty wyrównania za poszczególne miesiące wskazane przez powoda, a mianowicie, że w pkt I 3 powinna być kwota 589,24 zł, a nie 712,38 zł (z uwagi na zwolnienie lekarskie), w pkt. I 15 powinna być kwota 1682 zł, a nie 1749,96 zł (także z uwagi na zwolnienie lekarskie) i w pkt. I 18 powinna być kwota 1715,87 zł a nie (...),96 (także z uwagi na zwolnienie lekarskie), a w związku z tym w pkt. I 36 zamiast kwoty 725 zł powinna być kwota 673 zł z odsetkami od 01.04.2022r., a w pkt. I 37 zamiast kwoty 1785 zł powinna być kwota 1742 zł z odsetkami od 01.04.2023r. (k.37 – 39).

Powód M. G. w piśmie z dnia 26.02.2024r. w związku z częściową wypłatą zaniżonego wynagrodzenia przez pozwanego za 2023r., ograniczył żądania wskazane w pozwie w ten sposób, że cofnął żądanie zasądzenia kwot głównych wskazanych w petitum od stycznia do listopada 2023r. włącznie, a podtrzymał żądanie zasądzenia od tych kwot odsetek do dnia 04.12.2023r., tj. do dnia zapłaty przez pozwanego zaniżonego wynagrodzenia, przy czym nie wskazał skapitalizowanej wielkości tych odsetek (k.45).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Powód M. G. jest sędzią Sądu Okręgowego w Radomiu od 07.01.1992r., a więc był sędzią tego Sądu także w spornym okresie czasu, czyli w latach 2021 – 2022, pełniąc jednocześnie funkcję Przewodniczącego V Karnego Odwoławczego.

Powodowi przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w ósmej stawce z zastosowaniem do podstawy jego naliczania mnożnika 2,92. Ponadto powodowi przysługiwał dodatek stażowy w wysokości 20 % i dodatek funkcyjny w wysokości 0,35 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego.

Wynagrodzenie powoda w latach: 2021 i 2022 r. było wypłacane w zaniżonej wysokości wskutek wadliwego ustalenia podstawy jego wynagrodzenia zasadniczego, albowiem jego wynagrodzenie zasadnicze zostało ustalone w 2021r. w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2020r. o szczegółowych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020r., poz. 2400)(dalej: ustawy okołobudżetowej z 2021r.), a następnie w 2022r. w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2021r, poz.2445) (dalej: ustawy okołobudżetowej z 2022r.), zamiast w oparciu o art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2020r., poz.2072 ze zm.).

Tenże art. 91 § 1c powołanej ustawy stanowi, że „podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020r., poz.53,252,568,1222 i 1578), z zastrzeżeniem § 1d”. Pomimo, że przepis ten nie został uchylony i pozostaje cały czas w mocy, to Ustawodawca odstąpił od jego zastosowania najpierw w 2021r. i ponownie w 2022r., natomiast zastosował regulacje określone w powołanych wyżej ustawach okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które spowodowały zaniżenie wynagrodzenia zasadniczego i w efekcie tego także zaniżenie jego pochodnych.

W komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (dalej: GUS) z dnia 11.08.2020 r. ogłoszono, że przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. wyniosło 5024,48 zł., a w komunikacie Prezesa GUS z dnia 10.08.2021 r. ogłoszono, że przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 r. wynosiło 5504,52 zł. Tak więc podstawą do wyliczenia wynagrodzenia w 2021 r. powinna być kwota bazowa 5024,48 zł, natomiast podstawą do wyliczenia wynagrodzenia w 2022r. powinna być kwota bazowa w wysokości 5504,52 zł, natomiast na podstawie regulacji okołobudżetowych w 2021r. kwota bazowa została określona w wysokości 4839,24 zł, a więc na poziomie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019r., wynikającego z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2019r., a nie tego z drugiego kwartału 2020r., czyli w wysokości 5024,48 zł, natomiast w 2022 r. kwota bazowa została określona w wysokości 5050,48 zł, a więc na poziomie przeciętnego wynagrodzenia z 2020 r. (powiększonego o kwotę 26 zł), nie zaś z roku 2021 r. w wysokości (...),52.

W związku z tym różnica między należną, a zastosowaną kwotą bazową wyniosła odpowiednio 185,24 zł w 2021r. i 454,04 zł w 2022r.

Wynagrodzenie powoda w 2021r. powinno być prawidłowo wyliczone w oparciu o zasadę ustanowioną w art. 91 § 1c prawa o ustroju sądów powszechnych, przy przyjęciu za podstawę wynagrodzenia zasadniczego kwoty 5024,48 zł i przy uwzględnieniu mnożnika 2,92 dla ósmej stawki wynagrodzenia sędziego sądu okręgowego, dodatku stażowego w wysokości 20 % i dodatku funkcyjnego w wysokości 0,35 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego.

Z kolei wynagrodzenie powoda w 2022r. powinno być prawidłowo wyliczone w oparciu art. 91 § 1c prawa o ustroju sądów powszechnych, przy przyjęciu za podstawę wynagrodzenia zasadniczego kwoty 5504,52 zł i przy uwzględnieniu mnożnika 2,92 dla ósmej stawki wynagrodzenia sędziego sądu okręgowego, dodatku stażowego w wysokości 20 % i dodatku funkcyjnego w wysokości 0,35 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego.

Wyliczenie zaś wynagrodzenia zasadniczego przy przyjęciu na podstawie przepisów powołanych wyżej ustaw okołobudżetowych nieprawidłowych podstaw w wysokości odpowiednio: kwoty 4839,24 zł, zamiast prawidłowej kwoty 5024,48 zł – dla roku 2021 i kwoty 5050,48 zł, zamiast prawidłowej kwoty 5504,52 zł – dla roku 2022, spowodowało, że wynagrodzenie wypłacone powodowi w 2021r. było niższe od należnego w łącznej kwocie 8425,42 zł, (712,38 zł x 11 miesięcy + 589,24 zł x 1 miesiąc), natomiast wynagrodzenie wypłacone powodowi w 2022r. było niższe od należnego w łącznej kwocie 20897,47 zł (1749,90 zł x 10 miesięcy + 1682 zł i 1715,87 zł).

To nieprawidłowe wyliczenie wynagrodzenia zasadniczego spowodowało także zaniżenie przysługującego powodowi dodatkowego wynagrodzenia rocznego, tzw. 13 – trzynastki, za rok 2021 – o kwotę 673 zł i za rok 2022 – o kwotę 1.742 zł.

Powyższe różnice między wypłaconym powodowi wynagrodzeniem za pracę za poszczególne miesiące w latach 2021 i 2022, oraz dodatkowym wynagrodzeniem rocznym za lata 2021 i 2022, a należnościami przysługującymi powodowi z tych tytułów wynikają z wyliczeń pozwanego zawartych w odpowiedzi na pozew, których prawidłowości powód nie kwestionował i które generalnie korespondują z kwotami wskazanymi przez powoda w pozwie. Wyliczenie przedstawione przez pozwanego uwzględnia fakty przebywania przez powoda na zwolnieniach lekarskich, natomiast wskazania powoda nie uwzględniały tych okoliczności, a miały one wpływ na wysokość wynagrodzenia powoda w tych okresach czasu, a mianowicie było ono niższe.

Pozwany w dniu 04.12.2023r. wypłacił powodowi wyrównanie wynagrodzenia za okres od 01.01.2023r. do 30.11.2023r. i w ten sposób zaspokoił roszczenie powoda co roku 2023 w zakresie należności głównej co skutkowało cofnięciem pozwu w tej części.

Powyższy stan faktyczny, w istocie niesporny Sąd ustalił na podstawie akt osobowych powoda M. G. oraz dokumentów złożonych przez powoda do akt sprawy, stanowiących załączniki do jego pozwu.

Sąd Rejonowy zważył co następuje:

Powództwo M. G. co do wyrównania wynagrodzenia za poszczególne miesiące 2021r. i 2022r. oraz co do dodatkowego wynagrodzenia rocznego za lata 2021 i 2022 jest generalnie zasadne i zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu na wstępie rozważań należy zauważyć, że art. 178 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Tak więc z powołanego przepisu wynika nie tylko nakaz kształtowania przez ustawodawcę wynagrodzeń sędziowskich na poziomie korespondującym z ich godnością, ale też zakaz ustanawiania unormowań, które nadawałyby wynagrodzeniom sędziowskim kształt kolidujący z zasadą „godności urzędu”. Najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest to, aby sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy ustawy, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest także wysokość wynagrodzenia, która powinna zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego.

Jak słusznie zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 1995r. w sprawie K 13/94, OTK 1995 cz.I, s.79 – 80, unormowania nadające wynagrodzeniom sędziów kształt kolidujący z zasadą „godności urzędu” mogłyby przybierać postać, np. uznaniowego ustalania wysokości wynagrodzenia poszczególnych sędziów przez władze administracyjne, mogłyby łączyć się z pozostawieniem innym władzom nadmiaru swobody w wyznaczaniu wynagrodzeń sędziów poszczególnych sądów, być rezultatem przyjęcia unormowań nagle zmniejszających wynagrodzenia sędziowskie, a mogłyby wynikać także z unormowań, które utrzymywałyby poziom wynagrodzenia oczywiście niepołączalny z rangą i zadaniami urzędu sędziowskiego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego we wszystkich tych sytuacjach możliwe byłoby postawienie zarzutu niezgodności ustaw czy rozporządzeń z art. 178 ust. 2 Konstytucji.

W tym miejscu należy zauważyć, że świetle wskazywanej bardzo dobrej sytuacji finansów naszego państwa oraz rosnących wydatków na jego niektóre sektory, zupełnie niezrozumiałe jest zamrażanie wynagrodzeń sędziowskich, przy jednoczesnym podniesieniu płac przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej/ na skalę przekraczającą znacznie koszty regulacji płacy sędziów) i bez wyjaśnienia powyższego rozwiązania.

Trybunał Konstytucyjny wprawdzie dopuścił możliwość zamrożenia wynagrodzenia sędziowskiego, ale zastrzegł przy tym, że tego rodzaju rozwiązanie może być tolerowane tylko wyjątkowo i wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Tak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie K 1/12, w którym uznano jednoroczne zamrożenie wynagrodzeń sędziów za zgodne z Konstytucją RP, zaznaczając że uznanie konstytucyjności takiego rozwiązania jest incydentalne i uwzględnia trudną sytuację finansową państwa, zagrażającą równowadze budżetowej. W tym orzeczeniu wskazano nieprzekraczalne dla władzy ustawodawczej i wykonawczej „warunki brzegowe” przy ustalaniu wynagrodzenia sędziów, tj.: wykluczenie uznaniowości kształtowania wynagrodzeń, znaczne przewyższanie wysokości przeciętnego wynagrodzenia przez rozpoczynającego karierę sędziego, tendencja wzrostowa wynagrodzeń sędziów w dłuższym okresie czasu, szczególna ochrona wynagrodzeń sędziów przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami i w pierwszeństwie przed innymi pracownikami sfery budżetowej, niedopuszczalność obniżenia w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, za wyjątkiem przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia. Podkreślić należy, że uzasadnienie projektu ustawy „zamrażające” wynagrodzenia sędziów w 2012 r. zawierało szczegółowo wskazania trudnej sytuacji finansowej – tj. ryzyko przekroczenia drugiego progu ostrożnościowego w 2012 r. (55 %) oraz podjęcie innych działań niepozwalających przekroczenia poziomu deficytu budżetowego oraz zamrożenie wynagrodzeń tylko w 2012 r. w związku z trudną sytuacją finansową i zapewnienia równowagi budżetowej, od której zależy zdolność państwa do działania i wypełniania jego zadań, natomiast uzasadnienia projektów ustaw okołobudżetowych na rok 2021 i 2022 powoływały się na bardzo ogólnie określoną potrzebę prawidłowej realizacji ustawy budżetowej, bez szczegółowego wyjaśnienia sytuacji budżetowej oraz niezbędności zamrożenia wynagrodzeń sędziów. Podkreślić także należy, że relacja długu publicznego do (...) w 2020 r. wyniosła 47,8 %, zaś w 2021 r. 43,8 %, zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja budżetowa wymagała podjęcia tak radykalnych kroków jak zamrożenie wynagrodzenia sędziów, tym bardziej, że dopuszczalne jest to tylko w sytuacjach ekstraordynaryjnych.

Godzi się zauważyć, że ustawodawca w sposób szczególny zagwarantował osobom wykonującym zawód sędziego wynagrodzenie, które proporcjonalnie ulega zwiększeniu wraz z podwyższaniem przeciętnego wynagrodzenia w Rzeczpospolitej Polskiej za drugi kwartał roku poprzedzającego. Zasadnym jest zatem podkreślenie, że grupa zawodowa sędziów ma ustawowo zagwarantowane prawa pracownicze, które w związku ze specyfiką i szczególnie doniosłą rolą tego zawodu w ochronie przestrzegania porządku prawnego przez obywateli, uskuteczniały poczucie pewności odnośnie warunków płacy oraz niezależności sędziowskiej.

W związku z tym stwierdzić należy, że ingerencja w kształtowanie wysokości wynagrodzeń sędziów stanowi nagłe wycofanie się Państwa z obietnic złożonych sędziom/co do ustalenia ich wynagrodzeń na podstawie art. 91 § 1c prawa o ustroju sadów powszechnych/, co oznacza nieusprawiedliwione naruszenie zasady zaufania do Państwa i stanowionego przez nie prawa.

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie przypominał, że Konstytucja RP dopuszcza ograniczanie lub znoszenie praw nabytych w razie kolizji wartości znajdujących się u podstaw tej zasady z innymi wartościami konstytucyjnymi.

Ograniczenie lub zniesienie praw nabytych jest dopuszczalne pod warunkiem, że takie działanie jest konieczne dla realizacji innych wartości konstytucyjnych, które w danej sytuacji mają pierwszeństwo przed wartościami znajdującymi się u podstaw zasady ochrony praw nabytych. Prawodawca powinien jednak ograniczyć do niezbędnego minimum negatywne skutki dla jednostki i wprowadzić rozwiązania, które ułatwiają dostosowanie się do nowej sytuacji (zob. wyrok z 25 czerwca 2002r. w sprawie k 45/01, OTK – A 2002 Nr 4, poz. 46, wyrok z 16 czerwca 2003r. w sprawie K 52/02, OTK – A 2003 Nr6, poz.54 i wyrok z 18 września 2006r. w sprawie SK 15/05, OTK – A Nr 8, poz.106).Najczęściej odstępstwa od zasady ochrony praw nabytych uzasadniane są potrzebą zapewnienia równowagi budżetowej oraz pogorszeniem sytuacji ekonomicznej państwa.

W tym miejscu godzi się podkreślić, że zgodnie z art. 8 Konstytucji RP Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1), a ponadto co do zasady jej przepisy stosuje się bezpośrednio (ust. 2).

Istota regulacji z art. 8 ust. 2 Konstytucji polega na tym, że sąd lub inny podmiot stosujący prawo może oprzeć swoje rozstrzygnięcie bezpośrednio na konkretnym przepisie Konstytucji, który będzie stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Dalej jeszcze raz wskazać należy, iż kluczową cechą demokratycznego państwa prawnego jest zaufanie obywatela do państwa oraz ochrona praw słusznie nabytych.

Zasada zaufania, oprócz tego, że stanowi podstawę obowiązywania innych zasad konstytucyjnych, ma też własną treść normatywną. Zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, nazywana także zasadą lojalności państwa względem obywateli, ściśle wiąże się z bezpieczeństwem prawnym jednostki. Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, „by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny" (zob. wyrok TK z 7 lutego 2001 r. w sprawie K 27/00, OTK 2001, Nr 2, poz. 29). Opierają się one zatem na pewności prawa, czyli takim zespole cech przysługujących prawu, które gwarantuje jednostce bezpieczeństwo prawne, umożliwiając jej decydować o swoim postępowaniu na podstawie pełnej znajomości przesłanek działania organów państwa, a zarazem znajomości konsekwencji prawnych, jakie postępowanie to może za sobą pociągnąć (zob. wyrok TK: z 14 czerwca 2000 r. w sprawie P 3/00, OTK 2000, Nr 5, poz. 138; z 19 listopada 2008 r. w sprawie KP 2/08, OTK-A 2008, Nr 9, poz. 157; z 20 stycznia 2009 r. w sprawie P 40/07, OTK-A 2009, Nr 1, poz. 4; z 24 lutego 2010 r. w sprawie K 6/09, OTK-A 2010, Nr 2, poz. 15) ( red. Safjan/Bosek 2016, wyd. 1/Tuleja, Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 2016, wyd. 1).

Ponadto koniecznym wymogiem realizacji zasady zaufania jest zagwarantowanie bezpieczeństwa prawnego. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (zob. wyrok TK z 14 czerwca 2000 r. w sprawie P 3/00, OTK 2000, Nr 5, poz. 138; zob. także – jako jeden z wielu – wyrok TK z 2 kwietnia 2007 r. w sprawie SK 19/06, OTK-A 2007, Nr 4, poz. 37). Chodzi przy tym o pewność prawa nie tyle w rozumieniu stabilności przepisów, co w aspekcie pewności tego, że na podstawie obowiązującego prawa obywatel może kształtować swoje stosunki życiowe. W tym kontekście zasada ta wykazuje pewne podobieństwo do znanej z prawa prywatnego i międzynarodowego zasady pacta sunt servanda, nakazującej dotrzymywania zawartych umów (zob. wyrok TK: z 13 listopada 2013 r. w sprawie K 2/12, OTK-A 2012, Nr 10, poz. 12; z 20 grudnia 1999 r. w sprawie K 4/99, OTK 1999, Nr 7, poz. 165; z 12 maja 2015 r. w sprawie P 46/13, Dz.U. z 2015 r. poz. 702). Bezpieczeństwo prawne, przewidywalność prawa stanowionego przez państwo oraz respektowanie przez władzę działań podejmowanych w zaufaniu do państwa gwarantują ochronę wolności człowieka. Zasada państwa prawnego, a zwłaszcza wynikające z niej zasady: zaufania obywatela do państwa, pewności prawa oraz ochrony praw nabytych nakazują, by zmiana prawa dotychczas obowiązującego, która pociąga za sobą niekorzystne skutki dla sytuacji prawnej podmiotów, dokonywana była zasadniczo z zastosowaniem techniki przepisów przejściowych, a co najmniej odpowiedniej vacatio legis. Ustawodawca może z nich zrezygnować, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Sytuacja prawna osób dotkniętych nową regulacją powinna być poddana takim przepisom przejściowym, by mogły mieć one czas na dokończenie przedsięwzięć podjętych na podstawie wcześniejszej regulacji, w przeświadczeniu, że będzie ona miała charakter stabilny. Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa nakazuje ustawodawcy należyte zabezpieczenie „interesów w toku", a zwłaszcza należytą realizację uprawnień nabytych na podstawie poprzednich przepisów (tak m.in. orzeczenia TK: z 2 marca 1993 r. w sprawie K 9/92, OTK 1993, Nr 1, poz. 6; z 15 lipca 1996 r. w sprawie K 5/96, OTK 1996, Nr 4, poz. 30 oraz wyrok TK z 24 października 2000 r. w sprawie SK 7/00, OTK 2000, Nr 7, poz. 256; zob. też wyrok TK: z 15 lutego 2005 r. w sprawie K 48/04, OTK-A 2005, Nr 2, poz. 15 i z 29 września 2014 r. w sprawie K 49/12, OTK-A 2014, Nr 8, poz. 94) ( red. Safjan/Bosek 2016, wyd. 1/Tuleja, Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 2016, wyd. 1).

Bardzo ważną dla normatywnej treści klauzuli państwa prawnego jest powołana już wcześniej zasada ochrony praw słusznie nabytych. Waga tej zasady wynika przede wszystkim ze sposobu, w jaki oddziałuje ona na prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne oraz prawa wynikające wyłącznie z ustaw. Konstytucja RP pozostawia ustawodawcy szeroki zakres swobody w kształtowaniu treści tych praw. Zawężeniem tej swobody jest zasada ochrony praw słusznie nabytych. Trybunał Konstytucyjny wyprowadził z zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i prawa również zasadę ochrony praw nabytych. Ustalając znaczenie tej zasady, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że „zasada ochrony praw nabytych zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym. Zasada ochrony praw nabytych zapewnia ochronę praw podmiotowych – zarówno publicznych, jak i prywatnych. Poza zakresem stosowania tej zasady znajdują się natomiast sytuacje prawne, które nie mają charakteru praw podmiotowych ani ekspektatyw tych praw" (zob. wyrok TK z 22 czerwca 1999 r. w sprawie K 5/99, OTK 1999, Nr 5, poz. 100; zob. też wyrok TK: z 20 grudnia 1999 r. w sprawie K 4/99, OTK 1999, Nr 7, poz. 165; z 4 stycznia 2000 r. w sprawie K 18/99, OTK 2000, Nr 1, poz. 1; z 21 czerwca 2005 r. w sprawie P 25/02, OTK-A 2005, Nr 6, poz. 65; z 10 kwietnia 2006 r. w sprawie SK 30/04, OTK-A 2006, Nr 4, poz. 42; z 7 maja 2014 r. w sprawie K 43/12, OTK-A 2014, Nr 5, poz. 50) ( red. Safjan/Bosek 2016, wyd. 1/Tuleja, Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 2016, wyd. 1).

Ochrona praw słusznie nabytych wiąże się ściśle ze wskazanymi wyżej nakazami adresowanymi do prawodawcy. Nakaz ochrony zaufania jednostki do państwa i do prawa implikuje w szczególności obowiązek poszanowania praw nabytych oraz interesów w toku. Konstytucyjna zasada ochrony praw nabytych zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Jak już wyżej wskazano Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie przypominał, że Konstytucja RP dopuszcza ograniczanie lub znoszenie praw nabytych w razie kolizji wartości znajdujących się u podstaw tej zasady z innymi wartościami konstytucyjnymi.

Wskazał także, że w warunkach recesji gospodarczej państwo może być zmuszone zmienić obowiązujące regulacje prawne na niekorzyść, dostosowując zakres realizacji praw socjalnych do warunków ekonomicznych (tak np. wyrok TK: z 22 czerwca1999 r. w sprawie K 5/99, OTK 1999, Nr 5, poz. 100 i z 24 kwietnia 2006 r. w sprawie P 9/05, OTK-A 2006, Nr 4, poz. 46). W powołanym już wyżej wyroku z 12 grudnia 2012 r. (K 1/12, OTK-A 2012, Nr 11, poz. 13) Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że ze względu na konieczność utrzymania równowagi budżetowej i zdolności państwa do wywiązywania się z jego obowiązków dopuszczalna jest zarówno ingerencja w sferę praw nabytych (tak np. wyrok TK: z 9 kwietnia 2002 r. w sprawie K 21/01, OTK-A 2002, Nr 2, poz. 17 i z 20 stycznia 2010 r. w sprawie KP 6/09, OTK-A 2010, Nr 1, poz. 3), jak i ustanowienie przepisów niekorzystnie ingerujących w treść ukształtowanych stosunków prawnych (tak np. wyrok TK z 17 grudnia 1997 r. w sprawie K 22/96, OTK 1997, Nr 5–6, poz. 71). Trybunał Konstytucyjny przyznawał zachowaniu równowagi budżetowej pierwszeństwo przed ochroną praw nabytych w odniesieniu do przejściowego zniesienia indeksacji i waloryzacji wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej (orzeczenie TK z 30 listopada1993 r. w sprawie K 18/92, OTK 1993, Nr 2, poz. 41 i wyrok TK z 17 listopada 2003 r. w sprawie K 32/02, OTK-A 2003, Nr 9, poz. 93) (por. Komentarz do art. 1–86 Konstytucji RP, red. Safjan/Bosek 2016, wyd.1/Tuleja).

Należy również wskazać, iż konstytucyjnie dopuszczalne jest ograniczanie nie tylko zasady ochrony praw słusznie nabytych, ale całej zasady zaufania: zasada zaufania obywateli do państwa nie ma charakteru absolutnego i konstytucyjnie dopuszczalne jest odstąpienie w szczególnych okolicznościach od nakazu ochrony praw nabytych, zasady lex retro non agit, czy też nakazu wprowadzania zmian do systemu prawnego z zachowaniem odpowiedniej vacatio legis. Odstępstwa takie są jednak konstytucyjnie usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy przemawia za tym konieczność ochrony innej zasady konstytucyjnej, a jednocześnie realizacja tej zasady nie jest możliwa bez odstąpienia od nakazów wynikających z zasady zaufania obywatela do państwa i bezpieczeństwa prawnego. Ponadto dopuszczalność odstępstw od zasady lojalności zależy również od wagi wartości konstytucyjnych, które dana regulacja prawna ma chronić (zob. wyrok TK z 25 listopada 2010 r. w sprawie K 27/09, OTK-A 2010, Nr 9, poz. 109) (por. Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 2016, wyd. 1,red. Safjan/Bosek 2016, wyd. 1/Tuleja).

Tak więc konstytucyjne zasady: zaufania obywatela do państwa oraz ochrony praw nabytych same ze swojej istoty uniemożliwiają nieuzasadnioną ingerencję ustawodawcy w sferę zagwarantowanych danej jednostce praw podmiotowych. Zasady te nie mają jednakże charakteru bezwarunkowego, albowiem możliwe jest ich odpowiednie ograniczenie w przypadku sytuacji nadzwyczajnych w państwie, tj. sytuacji kryzysowych, bądź recesji gospodarczej.

W powołanym już wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.12.2012 r. w sprawie K 1/12 ( OTK-A 2012, nr 11, poz. 13) Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż „zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich może być tolerowane tylko wyjątkowo, ze względu na inne wartości konstytucyjne, w szczególności - jak w niniejszej sprawie - ze względu na trudności budżetowe państwa, jeżeli występuje w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką. Oczywiście, nie jest możliwe ustanowienie sztywnych reguł w tym względzie, na przykład zakazujących ustawodawcy „zamrażania" wynagrodzeń sędziów przez dwa kolejne lata, albo dopuszczających je nie częściej niż co określoną liczbę lat. Ocena tego rodzaju regulacji musi się odbywać a casu ad casum, z uwzględnieniem uwarunkowań społeczno-gospodarczych i całego kontekstu normatywnego, a jej wynik powinien być efektem ważenia wartości konstytucyjnych. Należy bowiem podkreślić, że „zamrożenie" wynagrodzeń sędziów jest dopuszczalne tylko ze względu na inne wartości konstytucyjne i nie może być - nawet w sposób dorozumiany, czy sugerowany - środkiem „dyscyplinującym", jak mogłoby to wynikać z niektórych wypowiedzi przedstawicieli władzy wykonawczej”.

Godzi się jeszcze raz przypomnieć, że w tym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny określił również nieprzekraczalne „warunki brzegowe", umożliwiające zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich, a mianowicie wskazał, że:

⚫

Wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość - zarówno wobec całej tej grupy zawodowej - ze strony władzy wykonawczej, jak i w odniesieniu do poszczególnych sędziów, co do których niedopuszczalne jest uzależnianie jego wysokości od indywidualnej oceny ich pracy;

⚫

Wysokość wynagrodzenia sędziego, w tym rozpoczynającego karierę w zawodzie sędziowskim sędziego sądu rejonowego, powinna znacząco przewyższać wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej;

⚫

Wynagrodzenia sędziów powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową nie mniejszą niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej;

⚫

W trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej - niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami;

⚫

Niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowi art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia).

Zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich w ustawach okołobudżetowych dotyczących 2021r. i 2022r. nie spełnia warunków wskazanych w powołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanym w sprawie K 1/12 oraz standardów konstytucyjnych demokratycznego państwa prawnego z art. 2 Konstytucji RP.

Zauważyć należy, że za takim rozwiązaniem nie przemawiały jakiekolwiek przesłanki gospodarcze i nie było też żadnych uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że w celu poprawy sytuacji państwa wymagane było ograniczanie wynagrodzeń sędziów.

Co więcej, postępowanie ustawodawcy w przedmiocie wydatkowania środków publicznych w innych sektorach było wręcz odwrotne do regulacji zastosowanych wobec sędziów i zamiast postawy oszczędnościowej, zwiększono wydatki z budżetu państwa. Podkreślić należy, że na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1394) z dniem 01 sierpnia 2021 r. zmienione zostało rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad wynagradzania osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, a zawarte w nim uregulowania w sposób istotny zwiększały mnożniki kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalenia wartości uposażenia osób nim objętych.

Ponadto to rozporządzenie spowodowało także wzrost wynagrodzeń posłów i senatorów, bowiem zgodnie z art. 25 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 09 maja 1996 r. (t.j. Dz.U.z 2022r. poz. 1339) posłom i senatorom w okresie sprawowania mandatu, licząc od pierwszego posiedzenia Sejmu lub Senatu, przysługuje uposażenie poselskie lub senatorskie, zwane dalej „uposażeniem”, wypłacane miesięcznie, także za niepełne miesiące sprawowania mandatu (ust.1), przy czym to uposażenie odpowiada 80% wysokości wynagrodzenia podsekretarza stanu, ustalonego na podstawie przepisów o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, z wyłączeniem dodatku z tytułu wysługi lat (ust.2). Powołanym rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 2021 r. z dniem 01 sierpnia 2021 r. podwyższono wynagrodzenie podsekretarza stanu, co spowodowało wzrost wynagrodzenia poselskiego o ponad 4.800,00 zł. Zwiększeniu uległy także przysługujące posłom i senatorom środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z wydatkami poniesionymi w związku z wykonywaniem mandatu na terenie kraju (tzw. diety), bowiem zgodnie z art. 42 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora przysługują one „w zryczałtowanej wysokości 25% wynagrodzenia podsekretarza stanu”. Dało to ich wzrost o ok. 1.500,00 zł.

Ponadto na podstawie ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834) od dnia 1 listopada 2021 r. zwiększono także wartość uposażenia Prezydenta RP.

To zmniejszenie (zamrożenie) przez ustawodawcę wynagrodzeń sędziów w kolejnych latach: 2021 i 2022, w obliczu zwiększenia wydatków z budżetu państwa w innych sektorach, stanowiło działanie wybiórcze, uznaniowe oraz obiektywnie nieuzasadnione. Należy podkreślić, iż działanie to nie miało charakteru wyjątkowego i jednorazowego, lecz stanowiło pewien domniemany standard ustawodawcy i wywołuje uzasadnioną obawę odnośnie przyszłych regulacji prawa powszechnie obowiązującego. Co istotne, ustawodawca w żaden sposób nie uzasadnił tak istotnych i dolegliwych środków oszczędnościowych.

W tej sytuacji doszło do istotnego naruszenia bezpieczeństwa prawnego powoda, które narażało go na negatywne skutki finansowe bez należytego uzasadnienia i które nie pozwalało przewidzieć, czy powszechnie uprzednio uznawane rozwiązania dotyczące wynagrodzeń w ustawie – prawo o ustroju sądów powszechnych będą na przyszłość respektowane w porządku prawnym. Nie sposób pominąć, że ustawodawca w tenże sposób naruszył istotnie pewność prawną, co spowodowało znaczną utratę zaufania do organów państwowych, oraz arbitralnie ograniczył prawa podmiotowe powoda w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które to ograniczenie nie mieściło się w dopuszczalnych konstytucyjnych szczególnych wyjątkach, tj. recesja gospodarcza, bądź rzeczywiście trudna sytuacja budżetowa państwa. W związku z tym niewątpliwie naruszono także zasadę ochrony praw nabytych, które ustawowo w sposób bezwarunkowy uzależniały wynagrodzenie powoda od średniego wynagrodzenia za II kwartał roku poprzedniego.

Wobec powyższego zasadność roszczeń powoda nie może budzić żadnych wątpliwości i powództwo w tej sprawie zasługuje na uwzględnienie w całości, a jedynie należało skorygować wielkość kwot należnego powodowi wynagrodzenia za miesiące: marzec 2021r. oraz marzec i czerwiec 2022r., a w konsekwencji także wielkość dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2021r. i za 2022r. zgodnie z wyliczeniem przedstawionym przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, prawidłowo uwzględniającym zwolnienia lekarskie powoda, a czego nie uwzględnił powód w wyliczeniu przedstawionym w pozwie.

Dlatego też uwzględniając powództwo, należało zasądzić od pozwanego Sądu Okręgowego w Radomiu na M. G. dochodzone przez niego należności tytułem wyrównania wynagrodzenia za poszczególne miesiące 2021r. i 2022r. oraz tytułem wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2021r. i 2022r., orzekając jak w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie mając na uwadze to, że należało skorygować wielkość części tych należności w sposób wskazany powyżej, a także skorygować datę wymagalności dodatkowego wynagrodzenia rocznego i w związku z tym datę naliczania odsetek, gdyż odsetki od tego wynagrodzenia przysługują dopiero od 1 kwietnia roku następnego, to w tym zakresie, czyli co do wynagrodzenia ponad kwotę zasądzoną w pkt I sentencji wyroku i co do odsetek od dodatkowego wynagrodzenia rocznego za lata 2021 i 2022 odpowiednio za okres do 31.03.2022r. i do 31.03.2023r., należało oddalić powództwo M. G. jako niezasadne, orzekając jak w pkt II sentencji wyroku.

Ponadto wobec cofnięcia pozwu przez M. G. co do wynagrodzenia za rok 2023 należało umorzyć postępowanie w tym zakresie, orzekając jak w pkt III sentencji wyroku.

Sąd nadał także wyrokowi w pkt I co do kwoty 20130,93 zł jako równowartości jednomiesięcznego wynagrodzenia rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 477 ² § 1 k.p.c., orzekając jak w pkt IV sentencji wyroku.

W tym miejscu dodatkowo wskazać należy, że skoro związanie sędziego Konstytucją obejmuje zakaz wydawania rozstrzygnięć z nią niezgodnych, to tym bardziej uznać należy, że Sad jest uprawniony do przeprowadzania kontroli konstytucyjności przepisów. Sąd Najwyższy kilkakrotnie potwierdził, że sądy powszechne posiadają kompetencje do odmowy zastosowania przepisu uznawanego przez nie za niekonstytucyjny i mogą wyrokować z pominięciem takiego przepisu, stosując bezpośrednio Konstytucję (zob. postanowienie z 26 maja 1998r. w sprawie III SW 1/98, OSNAPIUS 1998 Nr 17, poz. 528, wyrok z 19 kwietnia 2000r. w sprawie II CKN 272/2000, niepubl., wyrok z 26 września 2000r. w sprawie III CKN 1089/00, LEX 44288, wyrok z 25 lipca 2003r. w sprawie V CK 47/02 Lex nr 157312).

Godzi się także zauważyć, że w dniu 8 listopada 2023r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie K 1/23 (s/k – 1/23) dotyczący wynagrodzeń sędziowskich za 2023r., z którego wynika, że tzw. zamrożenie wynagrodzenia sędziowskiego było niezgodne z Konstytucją. Sędzia sprawozdawca w tej sprawie w uzasadnieniu ustnym tego wyroku wskazał, że „wynagrodzenia sędziowskie w ostatnich latach kształtowane przez ustawodawcę są w sposób całkowicie uznaniowy zarówno co do zasad ustalenia ich podstawy, jak i tempa wzrostu” i że „taka uznaniowość nie powinna mieć miejsca w odniesieniu do wynagrodzeń sędziowskich”.

Sędzia SR Ryszard Karczewski