Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kielcach

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 maja 2025 roku

Sąd Rejonowy w Kielcach I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Dobrosława Szydłowska

po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 roku w Kielcach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa M. J.

przeciwko (...) S. A. V. (...) z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od powoda M. J. na rzecz pozwanego (...) S. A. V. (...) z siedzibą w W. kwotę 107 zł (sto siedem złotych) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

sędzia Dobrosława Szydłowska

Sygn. akt I C 1538/24 upr

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 30 października 2024 roku M. J. prowadzący działalność pod firmą (...).pl (...) wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) SA V. (...) w W. kwoty 499,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 21 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu.

W uzasadnieniu pozwu wskazał, że w wyniku kolizji drogowej uszkodzeniu uległ pojazd marki należący do poszkodowanego I. L.. Powód przez 23 dni świadczył poszkodowanemu usługę wynajmu pojazdu zastępczego przy stawce dobowej w wysokości 280 zł netto. Powód na podstawie umowy cesji zawartej z poszkodowanym nabył prawo do dochodzenia roszczeń z przedmiotowej wierzytelności. Szkoda została zgłoszona pozwanemu, który przyjął na siebie odpowiedzialność co do zasady. Ubezpieczyciel dokonał weryfikacji rachunku wystawionego przez powoda, wypłacając odszkodowanie w kwocie 3.536,25 zł za 23 dni najmu. Niniejszym pozwem powód dochodzi jedynie roszczenia częściowego ( k.2-4).

Nakazem zapłaty z dnia 12 listopada 2024 roku w sprawie sygn. akt I Nc 1586/24 Sąd Rejonowy w Kielcach uwzględnił w całości uwzględnił żądanie (k.36).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana (...) SA V. (...) żądała oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. Podniosła, że dokonała weryfikacji stawki za dobę najmu do kwoty 153,75 zł zgodnie ze złożoną ofertą i akceptowalną stawką najmu pojazdu zastępczego. Zarzuciła powodowi brak współdziałania w minimalizacji szkody (k. 42-45).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 24 lutego 2022 roku doszło do zdarzenia drogowego, w którym uczestniczył pojazd marki T. (...) nr rej. (...) stanowiący współwłasność I. L. i Ł. L.. Szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi sprawcy (...) SA V. (...) w W..

okoliczności bezsporne

Poszkodowany wynajął samochód zastępczy, u powoda prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...).pl (...).

Jakkolwiek pojazd stanowił współwłasność I. L. i Ł. L., to faktycznie użytkowany był jedynie przez I. L.. Poszkodowani zdecydowali się na najem u powoda, ponieważ rozliczenie miało nastąpić bezgotówkowo. Poszkodowani nie mieli szczególnych preferencji co do pojazdu zastępczego. Ł. L. dysponował innym pojazdem, z którego na co dzień korzystała jego żona. Wypożyczony pojazd użytkowany był przez I. L. w miejsce uszkodzonego pojazdu. I. L. i Ł. L. nie interesowali się stawkami za czynsz dobowy najmu. W przypadku gdyby musieli pokryć koszty najmu, to nie zdecydowaliby się na najem pojazdu po stawce oferowanej przez powoda w wysokości 280 zł.

Pojazd wynajmowany przez 23 dni, począwszy od dnia 27 lutego 2022 roku. Dobowa stawka najmu pojazdu wynosiła 280 zł netto. Za najem pojazdu zastępczego wystawiono rachunek na kwotę 7.921,20 zł brutto.

dowód: zeznania świadka Ł. L. (k.72-73), zeznania świadka I. L. (k.73), umowa najmu samochodu (k.10), oświadczenie (k.11), ogólne warunki najmu (k.12), cennik (k.13), protokół zdawczo odbiorczy (k.14), faktura VAT (...) (k.15-16).

I. L. na podstawie umowy cesji z dnia 27 lutego 2022 roku zbył na rzecz powoda wierzytelność z tytułu wynajmu samochodu zastępczego.

dowód: umowa cesji (k. 17).

Powód w piśmie z 7 kwietnia 2022 roku wezwał pozwane Towarzystwo (...) do zapłaty kwoty 7.921,20 zł wynikającej z faktury (...).

Rachunek przedstawiono ubezpieczycielowi. C. przyznała odszkodowanie w kwocie 3.536,25 zł, uznając okres 23 dni najmu po stawce 125 zł netto.

dowód: zgłoszenie szkody (k.20), pismo z 2.03.2022 r. (k.18-19), decyzja (k.21), pismo z28.12.2024 r. (k22), pismo z 19.03.2023 r. (k.23), pismo z 21.11.2022 r. z załącznikami (k.24-34).

W formularzu potwierdzającym przyjęcie zgłoszenia szkody w pojeździe z 28 lutego 2022 roku ubezpieczyciel poinformował o akceptowalnych stawka najmu pojazdu zastępczego, dla segmentu D w kwocie 125 zł netto za dobę.

dowód: potwierdzenie zgłoszenia szkody (k.48-53).

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dowodów z dokumentów. Powołanym dokumentom, sąd w całości dał wiarę, albowiem nie wzbudziły one wątpliwości co do swojej prawdziwości i autentyczności, nadto nie zostały przedstawione żadne dowody i okoliczności, które podważyłyby wiarygodność zgromadzonych w sprawie dokumentów. Wskazać również należy, iż zgodnie z treścią art. 229 i 230 k.p.c., okoliczności bezsporne w ogóle nie wymagały wykazywania ich prawdziwości za pomocą dowodów, albowiem zostały przez strony wprost przyznane, bądź też nie zostały zaprzeczone, co zostało przez Sąd ocenione zgodnie z regułami wskazanymi w powołanych przepisach.

Zeznania świadków I. L. i Ł. L. jako spontaniczne, spójne i niewyuczone sąd ocenił jako wiarygodne.

W ustaleniach faktycznych sąd pominął dowód z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej okoliczności stawek najmu i ustalenia uzasadnionego okresu najmu nie wymagały wiadomości specjalnych a także z uwagi wartość przedmiotu sporu i szacowany koszt opinii. Zgromadzone dowody były wystarczające dla oceny prawnej stawki rynkowej. Z tego względu prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w szczególności z opinii biegłego było niecelowe.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 822 § 1 i 2 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej – zgodnie z art. 822 § 4 k.c. – może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. W ubezpieczeniach majątkowych świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku (art. 805 § 2 pkt 1 k.c.).

Normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. jest niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego, nie tylko w sytuacji jego uszkodzenia, ale również zniszczenia. Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne, na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu (por. wyrok SN z 8.09.2004r., IV CK 672/03). Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Nie wszystkie jednak wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, 362 i 826 § 1 k.c.). Na dłużniku powinien w związku z tym ciążyć obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji - gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do odczuwalnego wzrostu składek ubezpieczeniowych (por. uchwała SN z 17.11.2011r., III CZP 5/11).

O wysokości odszkodowania obejmującego koszty najmu pojazdu zastępczego decyduje wysokość przyjętej dobowej stawki najmu oraz okres trwania najmu pojazdu zastępczego. Strona pozwana kwestionowała wysokość dobowej stawki najmu zarzucając, że poszkodowanemu w toku postępowania likwidacyjnego złożona została oferta zorganizowania najmu pojazdu zastępczego według dobowej stawki najmu na poziomie 125 zł netto, a poszkodowany z oferty tej nie skorzystał, czym przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody.

W okolicznościach niniejszej sprawy sąd uznał za słuszny zarzut pozwanego, co do przyczynienia się poszkodowanego do wysokości szkody w zakresie nieskorzystania z oferty najmu pojazdu zastępczego proponowanej przez pozwanego w wiadomości e-mail z dnia 28 lutego 2022 roku. W świetle zeznań świadków uznać należy, że powód wiedział o wysokości akceptowanych przez pozwanego stawkach najmu pojazdu zastępczego, a zastosowana przez niego stawka, jako wyższa niż akceptowana, nie może zostać uznana za uzasadnioną.

W istotnej dla omawianej problematyki uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku (sygn. III CZP 20/17) Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały z dnia 17 listopada 2011 roku wyjaśnił, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu, są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych , jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Rozwijając tę tezę w uzasadnieniu uchwały przypomniał, że nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być kompensowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 k.c.).

Poniesienia wyższych kosztów nie uzasadnia również sama przez się prostota skorzystania z oferty najmu. W okolicznościach sprawy poszkodowany nie czyniąc rozeznania na rynku, zaakceptował bezkrytycznie warunki wskazane mu przez powoda, nie interesując się stawkami najmu. Wskazać należy, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu). Nie ma to nic wspólnego z koniecznością poszukiwania przez poszkodowanego najtańszej oferty rynkowej najmu, nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtańsza, lecz to, że jest przez niego akceptowana.

Stosownie do treści przepisu art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

Co wymaga również podkreślenia do szkody 24 lutego 2022 roku, pojazd zastępczy poszkodowany wynajął natomiast w dniu 27 lutego 2022 roku. Nie było to decyzja wymuszona pod presją czasu, chęcią zorganizowania powrotu z miejsca zdarzenia do miejsca zamieszkania, wywołana nagłą potrzebą. Poszkodowani jak sami przyznali nie interesowali się stawkami najmu. Jak zeznał I. L. stawka 280 zł byłaby dla niego zbyt wysoko. Z kolei Ł. L. deklarował nawet możliwość użyczenie pojazdu na okres naprawy. Jak zeznał „ Firma powoda nie zabiegała szczególnie o zwrot pojazdu i my chcieliśmy nawet zwrócić go wcześniej, ale powód mówił, że możemy spokojnie jeszcze użytkować pojazd (...) Chyba były faktycznie stawki za segmenty samochodów, ale nie przywiązywaliśmy do tego wagi, ponieważ byliśmy zapewnieni, że najem jest bezgotówkowy. Za wyborem firmy powoda nie przemawiały jakieś szczególne okoliczności. Nie mieliśmy preferencji co do pojazdu zastępczego. Po prostu ta firma nam złożyła taką propozycję i się na to zgodziliśmy. Gdybym wiedział, że będą jakieś problemy z tym pojazdem zastępczym to nie zdecydowałbym się na najem, ponieważ użyczałbym samochód ojcu”.

W niniejszej sprawie strona pozwana zaoferowała możliwość zorganizowania najmu pojazdu zastępczego. W tym zakresie zatem strona pozwana dołożyła staranności, proponując poszkodowanemu zorganizowanie najmu po zgłoszeniu szkody (28.02.2022 r.). Niesłuszne jest stanowisko powoda, jakoby informacje te były ogólnikowe i nie stanowiły oferty. Złożenie oferty byłoby bowiem istotne w momencie, w którym poszkodowany zdecydowałby się albo na najem pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego ubezpieczyciela, albo na porównanie ofert to jest oferty strony powodowej z ofertą strony pozwanej, w tym w zakresie potrzeby pojazdu z hakiem. Wówczas, gdyby oferta strony pozwanej nie była dla poszkodowanego obiektywnie korzystna, najem pojazdu zastępczego u strony powodowej znalazłby usprawiedliwienie, choć jego koszty w wysokości 280 zł netto za dobę były wyższe niż koszt wskazany przez ubezpieczyciela.

Strona powodowa nie przedstawiła nawet twierdzeń, dla których najem u strony pozwanej miałby być dla poszkodowanego niekorzystny lub zdecydowanie uciążliwy. Poszkodowani nie mieli żądnych szczególnych wymagań co do wypożyczonego pojazdu, a służyć miał on I. L. do załatwienia bieżących spraw, wożenia chorej żony. W sytuacji, gdy dochodzi do wyboru droższej oferty najmu to strona domagająca się dopłaty odszkodowania zgodnie z treścią art 6 k.c. winna udowodnić, że najem taki nie tylko był celowy ale i nie może być zakwalifikowany jako nieuzasadniony ekonomicznie. Tymczasem nieznane są nawet przyczyny, dla których poszkodowany nie skontaktował się ze stroną pozwaną przed decyzją o wynajęciu pojazdu zastępczego strony powodowej. To bierność poszkodowanego skutkowała nieskorzystaniem z równorzędnej i tańszej oferty.

Skoro zatem poszkodowany uzyskał propozycję zagwarantowania mu pojazdu zastępczego według stawki 125 zł za dobę, to winien z niej skorzystać w ramach minimalizacji szkody. Pozwany przyznając odszkodowanie w kwocie 3.536,25 w pełni zrekompensował szkodę na etapie przedsądowym, a powyższe z kolei skutkowało oddaleniem powództwa.

Orzeczenie o kosztach procesu oparto na przepisach art. 98 § 1 k.p.c. w zw. 99 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 ¹k.p.c., stanowiących iż strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Na koszty poniesione przez pozwaną składają się kwota 90 złotych tytułem wynagrodzenia dla fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego ustalona na podstawie § 2 pkt 1) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa wynosząca 17,00 zł.

Sędzia Dobrosława Szydłowska